Dlaczego warto nas wspierać?

Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej to wspólnota przyjaciół –  dzieci, młodzieży i dorosłych, która w oparciu o wartości chrześcijańskie, poprzez przykład własny instruktorek i instruktorów harcerskich, pracę nad sobą, służbę, przygodę oraz inne elementy metody harcerskiej wychowuje człowieka pełnego radości życia, odpowiedzialnego za Polskę i gotowego podjąć wyzwania współczesności.


PRZECIWDZIAŁAMY AGRESJI I PRZEMOCY
W programie wychowawczym ZHR realizowane są zasady budowania postawy braterskiej, wzajemnej akceptacji, zrozumienia innych i chęci służby drugiemu człowiekowi. ZHR zapewnia bezpieczne środowisko wychowawcze, metodą harcerską uczy braterstwa i empatii, zgodnie z tym co jest zawarte w „Podstawowych zasadach wychowania harcerskiego w ZHR” prowadzi działania wychowawcze mające na celu kształtowanie postaw prospołecznych jak wspieranie i niesienie pomocy drugiemu człowiekowi, traktowanie go z miłością i szacunkiem.

Ważnym elementem wychowawczym naszej organizacji jest propagowanie aktywnej obrony prawdy oraz przeciwstawianie się złu, zakłamaniu, korupcji i przemocy. Staramy się uczyć młodych ludzi pogody ducha, entuzjazmu i optymizmu, kształtowania siły woli i wytrwałości oraz umiejętności wyznaczania sobie realnych celów.


REAGUJEMY W SYTUACJACH NADZWYCZAJNYCH
Używane zwyczajowo w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej pozdrowienie „Czuwaj!” obliguje każdą harcerkę i harcerza do zauważania wokół siebie sytuacji, w których należy pomóc. Składając Przyrzeczenie Harcerskie harcerka/harcerz wypowiada słowa: „Mam szczerą wolę, całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim…”.

Harcerki i harcerze starają się być tam, gdzie ich pomoc jest potrzebna. Służba społeczna jest stałym elementem programu harcerskiego na każdym poziomie, a także wpisana jest w wymagania na wszystkie stopnie harcerskie.

Może to być zaangażowanie się w pomoc jednej, konkretnej osobie czy rodzinie, która w danym momencie potrzebuje wsparcia, ale też służba podczas uroczystości mających charakter masowy, aż wreszcie włączanie się w działania innych służb w sytuacjach klęsk żywiołowych (np. powodzi).

Pomoc harcerek i harcerzy bywa bardzo ważnym elementem w reagowaniu na takie sytuacje, gdyż ci młodzi ludzie stanowią zwarte grupy, są zdyscyplinowani i mają bardzo dużo zapału i chęci do pracy.

Warto zaznaczyć, iż harcerkom i harcerzom na każdym etapie ich harcerskiego życia towarzyszy nauka zasad pierwszej pomocy, więc umiejętność niesienia pomocy przedmedycznej czy prawidłowego korzystania z apteczki sprawiają, że są oni lepiej przygotowani do reagowania w sytuacjach kryzysowych, niż przeciętny obywatel.

ZHR posiada również wyspecjalizowaną w tym zakresie, wydzieloną służbę: Harcerskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe.


UDZIELAMY PIERWSZEJ POMOCY
W strukturach Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej działa Harcerskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, które jest wyspecjalizowaną stałą służbą. HOPR zrzesza w patrolach i drużynach ratowniczych (jednostkach ratowniczych) osoby posiadające kwalifikacje ratowników przedmedycznych lub kwalifikacje osób uprawnionych do podejmowania medycznych działań ratowniczych, a także osoby zdobywające te kwalifikacje.

Nauka zasad pierwszej pomocy towarzyszy ponadto harcerkom i harcerzom na każdym etapie ich harcerskiego życia. Szkolenia z pierwszej pomocy są na stałe wpisane w harcerski program śródroczny i obozowy, znajomość zasad pierwszej pomocy jest ujęta w regulaminach stopni i sprawności, a dobrze skompletowana apteczka jest niezbędnym wyposażeniem każdego zastępu i drużyny.


ROZWIĄZUJEMY SYTUACJE KONFLIKTOWE
Wychowanie w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej opiera się na pracy w małych grupach, na których czele stoi lider w roli „starszej siostry” czy „starszego brata”. Wspólne spotkania, praca, wypoczynek, realizacja określonych zadań wymagają od wszystkich członków grupy umiejętności współdziałania. Stworzone są również określone formy pracy, które pomagają w rozwiązywaniu pojawiających się sytuacji konfliktowych: „krąg rady” w gromadach zuchowych i „rada drużyny” w drużynach harcerskich.ZHR dąży swoim działaniem do osiągnięcia wizji organizacji , jako wspólnoty której członkowie, w zmieniającym się społeczeństwie są wierni tradycyjnemu Przyrzeczeniu i Prawu Harcerskiemu. Praca wychowawcza prowadzona jest w oparciu o metodę harcerską w odrębnych organizacjach harcerek i harcerzy.Kadrę Związku stanowią instruktorki i instruktorzy – pełnoletni,  kompetentni i będący chrześcijanami.Związek modyfikuje swój program i sposoby działania, aby odpowiadać na wyzwania zmieniającej się rzeczywistości.Organizacja inicjuje i wspiera środowiska działające we wszystkich miejscowościach, niezależnie od ich wielkości.Członkowie ZHR są aktywni w życiu społecznym, mają  wpływ na kształtowanie stylu życia młodych ludzi, podejmują służbę na rzecz innych i środowiska naturalnego.


PRZECIWDZIAŁAMY UZALEŻNIENIOM
Wolność od uzależnień jest wpisana w podstawowy kanon zasad obowiązujących w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej, czyli w Prawo Harcerskie.10. Harcerka/Harcerz jest czysty w myśli, mowie i uczynkach, nie pali tytoniu i nie pije napojów alkoholowych.Warto zaznaczyć, iż w ZHR przestrzeganie Prawa Harcerskiego obowiązuje wszystkich bez wyjątku – zarówno wychowanków, jak i wychowawców, niezależnie od wieku. To sprawia, że możemy oddziaływać na wychowanków ogromną siłą, jaką jest przykład własny instruktora. Nie tylko mówimy, że nie warto pić alkoholu czy palić papierosów, ale pokazujemy, że dorosły człowiek również może być wolny od takich używek.Wiadomo, że na postępowanie młodych ludzi wpływ mają różne środowiska – rodzina, inne grupy rówieśnicze, w których niekoniecznie wolność od używek stanowi wartość. Dlatego też instruktorzy podczas procesu szkolenia uczą się od specjalistów, jak reagować w sytuacjach, kiedy ich wychowankom zdarza się podejmowanie zachowań ryzykownych.


PRZECIWDZIAŁAMY WYKLUCZENIOM

Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej przeciwdziała wykluczeniu społecznemu dzieci i młodzieży. Drużyny harcerskie powstają nie tylko w dużych miastach, ale także w mniejszych miejscowościach i wsiach.Mundur harcerski, jednolity dla wszystkich zuchenek, zuchów, harcerek i harcerzy w drużynie tuszuje ewentualne różnice w ubiorze, wynikające np. z różnych warunków ekonomicznych rodziny. Podobnie zwyczaj odsprzedawania używanych mundurów, czy przekazywania ich nieodpłatnie pomaga w sytuacji, kiedy koszt nowego munduru mógłby być barierą w przynależności do organizacji.W ZHR obowiązuje składka organizacyjna, jednak jest ona niska i istnieje też możliwość zwolnienia uczestnika ze składki. Obozy i biwaki organizowane przez ZHR są konkurencyjne cenowo w stosunku do innych ofert, zwłaszcza komercyjnych. Dzieje się tak dlatego, że wypoczynek jest organizowany możliwie tanim kosztem (w ciepłych porach roku, kiedy jest to możliwe – w lesie, pod namiotami), większość członków kadry pełni swoje funkcje społecznie i nie otrzymuje za to wynagrodzenia, a część zadań (np. pomoc w przygotowaniu posiłków) wykonują sami uczestnicy w ramach zajęć. W miarę możliwości pozyskiwane są dotacje na organizację wypoczynku, a drużyny starają się pozyskiwać dodatkowe fundusze organizując akcje zarobkowe.Program drużyn ZHR służy także wyrównywaniu szans edukacyjnych. Zasady zawarte w Prawie Harcerskim:4. Harcerka/Harcerz w każdym widzi bliźniego, a za brata uważa każdego innego harcerza.Działania w programie wychowawczym realizowane są w klimacie budowania postawy braterskiej i chęci służby drugiemu człowiekowi, dlatego też pomoc koledze w nauce jest bardzo częstym zjawiskiem w harcerskiej grupie rówieśniczej.Liderzy harcerscy to „starsza siostra” i „starszy brat”, przez co maleje dystans pomiędzy wychowawcami i wychowankami. Umożliwia to lepszy kontakt i porozumienie, a autorytet liderów budowany jest na ich naturalnej charyzmie i większym doświadczeniu harcerskim. Liderzy też „wyrastają” w sposób naturalny z grona wychowanków, co też sprawia, iż harcerka czy harcerz widzi realną możliwość zostania liderem małej grupy (zastępu) czy większej grupy (drużyny).Praca wychowawcza prowadzona jest w sposób bardzo spersonalizowany, poprzez opracowywanie indywidualnych prób na stopnie harcerskie i sporą dowolność w wyborze zdobywanych sprawności, dlatego też łatwiej wykorzystać indywidualny potencjał każdej harcerki i każdego harcerza. Program wychowawczy od samego początku ukierunkowany jest na podnoszenie kompetencji wychowanka, kształtuje postawę samorozwoju oraz wspiera wszystkie przejawy zaradności i cech liderskich wśród wychowanków.Istnieje w Polsce również kilka drużyn zrzeszających osoby niepełnosprawne w ramach programu „Pełnia”.


PROMUJEMY ZDROWY STYL ŻYCIA

Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej promuje aktywny styl życia. Jednym ze stałych elementów, na którym w sposób naturalny buduje się większość harcerskich programów jest bliskość przyrody. Puszczaństwo (czyli idea postulująca wychowanie człowieka w każdym wieku poprzez rekreację na łonie przyrody) stanowi fundament harcerskiego działania. Jest ono przygodą, kształtowaniem charakterów, sztuką przetrwania oraz okazją do wdrażania postaw pozostających w zgodzie z zasadami ekologii. Wyrażająca się w programach pracy potrzeba obcowania z naturą, przybiera takie formy pracy jak wycieczki, rajdy, biwaki i obozy, których charakter dostosowany jest do wieku i możliwości harcerek i harcerzy.Ważnym elementem harcerskiego życia są również różne formy turystyki: piesza, kajakowa, rowerowa, żeglarska, narciarska itd. Dzieci i młodzież mają w harcerstwie okazję do poznania wielu form aktywnego wypoczynku, uczą się obcowania z naturą i współpracy w grupie rówieśniczej.Turystyka i obozowanie służą wyzwalaniu osobistej aktywności, pozwalają na opanowanie wielu praktycznych umiejętności – technik harcerskich i sprzyjają tworzeniu całego wachlarza sytuacji wychowawczych służących kształtowaniu postaw i charakterów.Miejscem realizacji tych działań jest drużyna lub zastęp, czyli grupa lub mała grupa rówieśnicza, na której czele stoi lider.Wychowanie w harcerstwie odbywa się w sposób zindywidualizowany i całościowy. Jednym z podstawowych narzędzi wychowawczych są stopnie harcerskie, w których wymagania związane z: ekologią, przyrodoznawstwem, obozowaniem, turystyką, sportem i zdrowym odżywianiem pojawiają się na każdym poziomie rozwoju młodego człowieka.Harcerka i harcerz w każdym wieku dba o zdrowie i jest wolny od nałogów, co jest zapisane bezpośrednio w Prawie Harcerskim, które jest najważniejszym zbiorem zasad funkcjonującym w ZHR.10. Harcerka/Harcerz jest czysty w myśli, mowie i uczynkach, nie pali tytoniu i nie pije napojów alkoholowych.Prawo Harcerskie w ZHR obowiązuje wszystkich bez wyjątku – wychowawców i wychowanków, bez względu na wiek.


DBAMY O BEZPIECZNY WYPOCZYNEK

Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej jest organizatorem obozów letnich, zimowych i biwaków. Jeżeli uczestnikami obozu lub biwaku są dzieci lub młodzież szkolna, obóz lub biwak prowadzony jest na podstawie Instrukcji, z zachowaniem zasad wynikających z przepisów państwowych, dotyczących organizacji wypoczynku dzieci i młodzieży szkolnej; w szczególności biwaki i obozy organizowane w okresie zimowej przerwy świątecznej, wiosennej przerwy świątecznej, ferii zimowych lub ferii letnich podlegając zgłoszeniu do właściwego kuratora oświaty.Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej sprawuje nadzór organizacyjny i merytoryczny nad obozami i biwakami poprzez jednostki terenowe – Okręgi i Obwody ZHR.Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej prowadzi szkolenia kadry obozów i biwaków, zarówno finansowo-organizacyjne, jak i merytoryczne. Kadrę merytoryczną stanowią instruktorki i instruktorzy z uprawnieniami wychowawców i kierowników placówek wypoczynku.Obozy i biwaki organizowane przez ZHR stanowią element ciągłej pracy wychowawczej prowadzonej w drużynie. Kadra, która organizuje wyjazd składa się z tych samych osób, które pracują z drużyną w ciągu roku. Sprawia to, iż rodzice mogą mieć większe zaufanie do wychowawców, gdyż już ich znają. Podobnie kadra może efektywniej pracować z dziećmi, które już zna z pracy śródrocznej.Uczestnicy podczas wypoczynku funkcjonują w tych samych grupach (szóstkach zuchowych, zastępach harcerskich i drużynach), w których spotykają się w ciągu roku. To zwiększa ich poczucie bezpieczeństwa.Ważnym elementem pracy harcerskiej jest przykład własny kadry. Prawo Harcerskie, które określa najważniejsze zasady postępowania obowiązuje wszystkich bez wyjątku – zarówno uczestników obozu czy biwaku, jak również kadrę, niezależnie od jej wieku i przydzielonych zadań.


DBAMY O DOBRY KLIMAT SZKOŁY

Drużyny Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej są zakorzenione w społecznościach lokalnych. Harcerki i harcerze, zuchenki i zuchy są uczniami szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół średnich. Drużynowa i drużynowy to naturalni partnerzy dla rodziców i nauczycieli w wychowaniu młodego człowieka.Harcerki i harcerze wzrastają w środowiskach prowadzących działania w oparciu o zasady postępowania, w bezpośredni sposób wynikające z Prawa Harcerskiego:1. Harcerka/Harcerz służy Bogu i Polsce i sumiennie spełnia swoje obowiązki.2. Na słowie harcerki/harcerza polegaj jak na Zawiszy.4. Harcerka/Harcerz w każdym widzi bliźniego, a za brata uważa każdego innego harcerza.7. Harcerka/Harcerz jest karny i posłuszny rodzicom i wszystkim swoim przełożonym.10. Harcerka/Harcerz jest czysty w myśli, mowie i uczynkach, nie pali tytoniu i nie pije napojów alkoholowych.Zuchenki i zuchy też mają swoje zasady, zapisane w Prawie Zucha:3. Zuch mówi prawdę.4. Zuch pamięta o swoich obowiązkach.5. Wszystkim z zuchem jest dobrze.6. Zuch stara się być coraz lepszy.Stosowanie tych zasad w codziennym życiu sprawia, że zuchenki, zuchy, harcerki i harcerze stają się w swoich środowiskach rówieśniczych, również w szkole, osobami stanowiącymi pewien wzorzec zachowania i postępowania. Funkcjonowanie takich zasad w pewnej społeczności, również szkolnej, z pewnością wpływa na dobry klimat w tej społeczności.W pracy wychowawczej w drużynie dużą wagę przywiązuje się do funkcjonowania zuchenki, zucha, harcerki czy harcerza w szkole i do rzetelnego wywiązywania się z obowiązków szkolnych. Bardzo duży nacisk jest położony na tę kwestię w pracy ze stopniami harcerskimi (stosowanym w drużynach narzędziem metodycznym, które pozwala w sposób indywidualny podejść do rozwoju każdego wychowanka). Drużyny często funkcjonują w bardzo bliskiej współpracy ze szkołą: mają na terenie szkoły harcówkę lub miejsce, gdzie mogą spotykać się na zbiórkach, istnieją w społeczności szkolnej uczestnicząc jako drużyna w szkolnych uroczystościach i ważnych wydarzeniach. Niejednokrotnie drużynowi są dla dyrektorów szkół partnerami w tworzeniu programu wychowawczego szkoły.