Setne urodziny Orszy

ZHRGrudzień 29, 20155min0

100 lat temu (29 grudnia 1915 roku) urodził się hm. RP Stanisław Broniewski „Orsza”, naczelnik Szarych Szeregów, dowódca akcji pod Arsenałem, powstaniec, współzałożyciel ZHR.

Stanisław Broniewski urodził się w Warszawie, ale pierwsze lata swego życia spędził w Brześciu Kujawskim, by w 1919 roku powrócić z rodziną do stolicy. Tu uczęszczał do szkoły i wstąpił do III Warszawskiej Drużyny Harcerzy.

HAF-20-C

Po maturze wyjechał do Poznania, gdzie mieszkali rodzice, i podjął studia ekonomiczne na miejscowym uniwersytecie. Kontynuował działalność harcerską. Pracował w Oszczędnościowo-Oddłużeniowej Komisji dla Samorządu przy Urzędzie Wojewódzkim, a następnie w Biurze Ekonomicznym Prezesa Rady Ministrów w Warszawie.

We wrześniu 1939 r. działał w stołecznym Pogotowiu Harcerzy, a w początkowych miesiącach okupacji w Organizacji Małego Sabotażu. W październiku 1941 r. został komendantem Chorągwi Warszawskiej Szarych Szeregów, których był współtwórcą. Szare Szeregi były najliczniejszą konspiaracyjną organizacją młodzieżową. Poza Warszawą aktywnie działały m.in. w Radomiu, Gdyni, Krakowie i na Śląsku.

W lutym 1943 r., Broniewski jako „Stefan” stanął na czele Grup Szturmowych Szarych Szeregów. W marcu tego roku kierował słynna akcją pod Arsenałem, której celem było odbicie z rąk hitlerowców kolegi z konspiracji Jana Bytnara „Rudego”.

Po aresztowaniu naczelnika Szarych Szeregów Floriana Marciniaka, w maju 1943 r. Stanisław Broniewski stanął na czele organizacji. Przyjął pseudonim „Krzemień”. Walczył w Powstaniu Warszawskim, a po jego upadku dostał się do obozu Bergen-Belsen.

W 1946 r. zdecydował się na powrót do ojczyzny. Jak napisał w swoich wspomnieniach („To nie takie proste – moje życie”) chciał być w Polsce i dalej pracować z młodzieżą. Jednak ówczesne władze rozpoczęły prześladowania wobec harcerzy. „Orsza” był inwigilowany, a ZHP zostało oficjalnie zlikwidowane w 1949 r.

Na fali odwilży w 1956 r. podjął działalność w odtwarzanym – po okresie stalinowskim – ZHP. Jednak już w 1958 r. został usunięty z kierownictwa organizacji. Wycofał się z oficjalnego nurtu harcerskiego.

W latach 1946-1948 Broniewski pełnił funkcję wicedyrektora departamentu w Centralnym Urzędzie Planowania. Później został zatrudniony w zrzeszeniu spółdzielni „Społem”. Zajął się pracą naukową. Obronił doktorat i zrobił habilitację z ekonomii urbanistyki. W 1966 roku został docentem na Uniwersytecie Łódzkim, był kierownikiem pracowni w Instytucie Kształtowania Środowiska.

W latach 80. Broniewski zaangażował się w odnowę polskiego harcerstwa. Został jednym z założycieli Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej. Na zdjęciu hm. Marek Frąckowiak (po lewej) oraz hm. RP Stanisław Broniewski podczas I Zjazdu ZHR.

23_1989_Sopot_I_Zjazd_ZHR_MF_Orsza

Był Kanclerzem Kapituły Orderu Orła Białego i zastępcą Kanclerza Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari. Pełnił funkcję prezesa Rady Naczelnej Stowarzyszenia Szarych Szeregów.

Stanisław Broniewski zmarł 30 grudnia 2000 r. Pogrzeb odbył się 9 stycznia 2001 r. na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.

Pozostawił po sobie wiele książek o historii harcerstwa okresu okupacji, m.in.: „Całym życiem. Szare Szeregi w relacji naczelnika”, „MŁODOŚĆ PRZEŻYWA SIĘ RAZ! Orszy gawędy o wychowaniu”.

Komentarze


Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej


Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej to wspólnota przyjaciół –  dzieci, młodzieży i dorosłych, która w oparciu o wartości chrześcijańskie, poprzez przykład własny instruktorek i instruktorów harcerskich, pracę nad sobą, służbę, przygodę oraz inne elementy metody harcerskiej wychowuje człowieka pełnego radości życia, odpowiedzialnego za Polskę i gotowego podjąć wyzwania współczesności. 




Kontakt


Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej
ul. Litewska 11/13, 00-589 Warszawa
tel.: (22) 629-12-39
Napisz do nas

KRS: 0000057720 NIP: 525-15-72-446 REGON: 006218591

VW Bank Direct 52 2130 0004 2001 0189 3635 0001


Napisz do nas


ZHR realizuje działania finansowane ze środków Rządowego Programu Wsparcia Rozwoju Organizacji Harcerskich i Skautowych na lata 2018-2030.