Louis Braille (1809 - 1852) opracował wypukły alfabet dla niewidzących jako szesnastoletnie dziecko na podstawie szyfru wojskowego. Znak graficzny, na którym opierają się symbole brajlowskie nazywamy „sześciopunktem” lub „znakiem tworzącym”. Składa się on z ułożonych w dwie kolumny punktów, z których każdy ma swój numer. Od góry ku dołowi w lewej kolumnie od 1 do 3 i w prawej kolumnie od 4 do 6 (czyli literę „a” oznacza punkt „1”, zaś literę „b” punkty „1” oraz „2”).

 

I. Znajomość pierwszego rzędu znaków (a-j) opartych na czterech górnych punktach (1,2,4,5) jest niezbędna do opanowania alfabetu brajla.

II. Drugi rząd (k-t) jest powtórzeniem rzędu pierwszego z dodaniem punktu „3”.

III. Trzeci rząd (u-]) jest powtórzeniem rzędu pierwszego z dodaniem punktów „3” i „6”.

IV. Czwarty rząd (ą-w) jest powtórzeniem rzędu pierwszego z dodaniem punktu „6”.

V. Piąty rząd (znaki przestankowe) jest powtórzeniem rzędu pierwszego „opuszczonego” o jeden punkt (zbudowany na punktach 2,3,4,5).

VI. Szósty rząd to dwa górne znaki prawostronne (4i5), które ulegają takim samym modyfikacjom jak rząd 1.

VII. Siódmy rząd zawierza trzy znaki oparte na punktach dolnych (3i6) oraz „pusty sześciopunkt.

 

Znaki posiadają swoją numerację uzależnioną od rzędu, np. znak 20 (2,3,4,5) oznacza literę „t”, znak 39 (2,4,6) literę „ś”.

W alfabecie brajla nie ma dużych liter. Oznacza je dana litera poprzedzona znakiem 57 (punkty 4,6).

Dwuznaki odpowiadają następującym symbolom: q (17)-sz, v(22)-dż, x(23)-dź, [(28)-ch, ](30)-cz, (37)-rz, /(38)-dz. Jednak w nauce zaleca się stosowanie dwóch oddzielnych znaków.

Te same znaki używane w piśmie czy matematyce mają również swoje zastosowanie w oznaczaniu symboli innych dziedzin, takich jak fizyka, chemia, muzyka, fonetyka czy stenografia. Tak np. znaki pierwszego rzędu oznaczają cyfry. Jednak znak liczbowy nr 56 (4,5,6,7) stawiamy nie przed każdą cyfrą z osobna, lecz przed całą liczbą.

Znaki rachunkowe odpowiadają następującym symbolom: mnożenie-apostrof (61-używany tez jako tzw. „skrócona” kropka), dzielenie-kropka (44), dodawanie-wykrzyknik (46), odejmowanie-myślnik (62), równość-nawias (47), pierwiastek-ś (39), większość(>)-wiersz (54), mniejszość(<)-ł (32).

Zakup sprzętu, materiałów i pomocy brajlowskich

 opr. ks. Grzegorz Ślesicki